"Ballada ptaków i węży" Suzanne Collins

☁ Zapraszam na recenzję ☁

Autor: Suzanne Collins

Tytuł:  Ballada ptaków i węży (org. The Ballad of Songbirds and Snakes)

Data wydania:  maj 2020 (w Polsce czerwiec 2020)

Liczba stron: 540

Wydawnictwo: Media Rodzina

Gatunek: Dystopia, YA

Język oryginału: Angielski

Tom serii: Igrzyska śmierci tom #0.1/4(?)

Oprócz "Igrzysk śmierci", Suzanne Collins wydała także pięciotomową serię "Kroniki podziemia" o  Gregorze, chłopcu, który odkrywa nieznane nikomu obszary.

☁ ☁ ☁

Dziesiąte Głodowe Igrzyska rozpoczyna jak zwykle poranek dożynek. W Kapitolu osiemnastoletni Coriolanus Snow zamierza skwapliwie skorzystać z szansy, jaką jest rola mentora, i zdobyć sławę. Bowiem potężny niegdyś ród Snowów podupadł i niepewny los Coriolanusa zależy teraz od tego, czy zdoła on pokonać innych mentorów urokiem osobistym i sprytem. Tyle że los nie bardzo mu sprzyja. W udziale przypadła mu dziewczyna z Dystryktu Dwunastego, najbiedniejszego z biednych. Losy obojga splotą się ciasno – każda decyzja, którą podejmie Snow, może prowadzić do sukcesu lub porażki, triumfu lub klęski. Na arenie rozgrywa walkę na śmierć i życie, ale poza areną zaczyna się w nim budzić współczucie… Tylko jak postępować według zasad, gdy pragnie się przetrwać za wszelką cenę?

                                                                               (Opis fabuły pochodzi ze skrzydełka okładki.)

W tej książce zastosowano narrację trzecioosobową, a przebieg wydarzeń śledzimy wraz z głównym bohaterem, Coriolanusem Snowem. Znajduje się tutaj również sporo wierszy i piosenek, istniejących naprawdę lub napisanych na potrzeby powieści. Warto w tym miejscu wspomnieć o wspaniałym tłumaczeniu Małgorzaty Hesko-Kołodzińskiej i Piotra Budkiewicza. Bo oprócz wspomnianych fragmentów wierszowanych, musieli zmierzyć się z wieloma wymyślonymi przez autorkę nazwami własnymi i świetnie sobie z tym poradzili.

Co do kolejności czytania książek w serii, moim zdaniem warto wcześniej jednak zapoznać się z "Igrzyskami śmierci", gdzie autorka tłumaczy wszystko od podstaw. W "Balladzie.." oczywiście też dostajemy informacje o świecie, ale jest to bardziej przypomnienie wiedzy, którą powinniśmy mieć z poprzednich tomów.

Początkowo, gdy pojawiły się pierwsze zapowiedzi i wyszło, o czym będzie fabuła, nie byłam jakoś entuzjastycznie nastawiona. Tak jak pewnie większość fanów serii, liczyłam na opowieść o igrzyskach Haymitcha. Ale opisanie 10. Głodowych Igrzysk było strzałem w dziesiątkę! Głównie dlatego, że w końcu mamy okazję spojrzeć na sytuację z innej perspektywy, z puntu widzenia osób, które Igrzyska organizują, są odpowiedzialne za ich przebieg. Widzimy też jak to wszystko na początku wyglądało, jak było niedopracowane i jak wiele rzeczy trzeba doszlifować, aby osiągnąć poziom widowiska z kolejnych tomów serii.

Główny bohater przez większość czasu nie jest "bezwzględnym Snowem", a Corionalusem, biednym, młodym chłopakiem o wielkich ambicjach. W powieściach typu orgin story zauważyłam tendencję do wybielania czarnych charakterów, bo przecież "to złoty człowiek, tylko miał trudne dzieciństwo i trochę się pogubił". Collins tego nie robi. Autorka nie usprawiedliwia działań Snowa przed czytelnikiem, pokazuje, że miał wybór, nie stał się zły, bo miał zawsze pod górkę, tylko sam obrał taką ścieżkę, całkowicie świadom swoich decyzji. 

Podoba mi się sposób budowania relacji między postaciami. Szczególnie, kiedy więzy między bohaterami powstają w najbardziej gorączkowych dla nich momentach, ale gdy emocje już opadną to osoby zaczynają same te związki kwestionować. Zastanawiają się czy uczucia są prawdziwe, czy trzyma ich ze sobą coś poza wspólnym bagażem doświadczeń.

Po paru dniach od skończenia "Ballady.." nadal nie mogę wyjść z podziwu jak ta książka jest przemyślana i dopracowana. Nie ma tu zbędnych postaci, tworzących jedynie tło, wszyscy są jacyś, dostali własne życie, motywy i indywidualny charakter. Nie pada żadna linijka tekstu, która nie byłaby czymś poparta. Żadne zdanie, które jest w tej książce nie wzięło się z przypadku ani z potrzeby wypełnienia 500 stron. Za to bardzo szanuję autorkę - nie wydała tej książki kiedy był największy szał na "Igrzyska..", tylko po to żeby zarobić, bo temat był chodliwy. Wzięła tyle czasu, ile potrzebowała i to czuć, że ta powieść nie jest pisana na siłę.

Mam nadzieję, że powstaną jeszcze kolejne tomy. Historia zakończyła się w takim momencie, że jesteśmy usatysfakcjonowani zakończeniem, jednak czuć, że ma ona dalszy ciąg, na pewno warty opowiedzenia.

★★★★★

Moja ocena dla tej pozycji to 5/5 gwiazdek. "Ballada ptaków i węży" to kolejna niesamowita powieść, która niestety powoli zaczyna mieć swoje odzwierciedlenie w rzeczywistości oraz pokazuje, że zawsze musimy się liczyć z konsekwencjami naszych działań.

Za możliwość zrecenzowania książki dziękuję wydawnictwu Media Rodzina.

"Spójrz mi w oczy, Audrey" Sophie Kinsella

☁ Zapraszam na recenzję ☁

Autor: Sophie Kinsella

Tytuł:  Spójrz mi w oczy, Audrey (org. Finding Audrey)

Data wydania:  czerwiec 2015 (w Polsce październik 2016)

Liczba stron: 320

Wydawnictwo: Media Rodzina

Gatunek: Powieść obyczajowa, YA, NA

Język oryginału: Angielski

Tom serii: powieść jednotomowa

Sophie Kinsella, a właściwie Madeleine Wickham jest Brytyjką, autorką znanej serii książek o uzależnionej od zakupów Rebece Bloomwood (tom 1 - "Wyznania zakupoholiczki").

18 maja rozpoczyna się Tydzień Zdrowia Psychicznego #mentalhealthawarenessweek - inicjatywa brytyjskiej @mentalhealthfoundation. Z tej okazji Wydawnictwo Media Rodzina chciało przypomnieć nam o historii Audrey, która cierpi na chorobę psychiczną i stara się z nią walczyć.
                             ☁ ☁ ☁

14-letnia Audrey cierpi na zaburzenia lękowe. Nie chodzi do szkoły, rzadko opuszcza dom, nosi ciągle ciemne okulary. Terapia przynosi powolne postępy, ale nabiera tempa, gdy Audrey poznaje Linusa, kolegę jej starszego brata. Za pomocą przyjacielskiego uśmiechu i zabawnych liścików Linus zaczyna wywabiać ją do normalnego życia – no, w każdym razie najpierw do Starbucksa, ale to dobry początek! 

                                                                                                     (Opis fabuły pochodzi z tyłu okładki.) 

Większość wydarzeń opisanych w książce poznajemy z perspektywy tytułowej Audrey. Zastosowano tutaj narrację pierwszoosobową, a bohaterka często zwraca się bezpośrednio do czytelnika ("teraz opowiem ci..." albo "musisz wiedzieć, że..."). Jest to według mnie ciekawy zabieg, bo dzięki temu odbieramy jej słowa bardziej personalnie, jakby były skierowane tylko do nas, jakby Audrey chciała podzielić się tajemnicą tylko z nami.

Oprócz bezpośredniej relacji Audrey mamy tu także fragmenty scenariusza filmu, który dziewczyna kręci w ramach terapii. Dzięki temu możemy ocenić sytuację, a także pozostałych bohaterów bardziej obiektywnie, nie jest to przefiltrowane przez umysł nastolatki, która myśli zdecydowanie za dużo.

W domu głównej bohaterki możemy spotkać oczywiście jej rodziców oraz braci - starszego Franka i czteroletniego Felixa. Zacznę od ojca - jest to wręcz stereotypowy mężczyzna, zarabiający na utrzymanie rodziny, interesujący się samochodami, ale zawsze przyznający rację swojej żonie i wspierający ją w podejmowaniu decyzji. Poza tym jest to człowiek z pasją - gra na gitarze, kiedyś w młodości miał swój zespół, do którego twórczości nieskutecznie próbuje przekonać swoje dzieci. O Feliksie nie mam za dużo do powiedzenia - je, biega, bawi się, chodzi do przedszkola, jak to dziecko. Ale mam z nim mały problem - na większość wydarzeń gdzieś "znika". Może nie byłoby to dziwne, ale on ma 4 lata i serio zastanawiało mnie kto się nim zajmuje, kiedy nie ma go z resztą rodziny..

Mama to jedna z barwniejszy postaci. Ma tysiąc pomysłów na minutę, jest bardzo energiczna i pewna siebie. Widać, że stara się ogarnąć całą rodzinę i do każdego ma inne podejście, bardzo entuzjastycznie podchodzi do każdego małego postępu w leczeniu córki i pilnuje by starszy syn wyszedł na ludzi. Z kolei Frank jest typowym nastolatkiem, jeszcze nie do końca wie, co chce robić w życiu, ale obecnie liczy się dla niego tylko turniej w grze komputerowej, większość swojego czasu poświęca na treningi. Budzi to niepokój matki, która uważa, że w ekranach czai się śmierć. I przysięgam wam, z relacji tej dwójki wychodzą najzabawniejsze momenty z całej książki. W jaki sposób oni ze sobą żyją - to jest złoto. Mama stara się, chce dla syna jak najlepiej, a on dogryza jej w swój "synkowy" sposób.

Jest jeszcze kolega Franka, Linus, główne źródło postępów w powrocie Audrey do zdrowia. Linus to naprawdę świetny chłopak, jego stosunek do dziewczyny jest na swój sposób budujący - nie ocenia jej, próbuje rozmawiać, zrozumieć i sprawić, żeby czuła się jak najbardziej komfortowo. Jednak mimo wszystko mam trochę mieszane uczucia co do ich relacji. Audrey od początku twierdzi, że boi się obcych ludzi, czuję się przy nich niepewnie i całe życie było tak, że w ogóle bała się odezwać. Przy drugim spotkaniu z Linusem już jest przy nim otwarta, swobodnie rozmawia, co moim zdaniem zadziało się błyskawicznie. Nie podobało mi się także jak Linus użył w stosunku do niej określenia "znowu będziesz normalna", jakby jako osoba chora nie była normalną osobą. W tym kontekście w moim odczuciu miało to negatywny wydźwięk. (Ale może to być wypadek przy tłumaczeniu i zdarzyło się to tylko raz).

Podobało mi się, że tutaj każda postać jest kimś, jest jakaś, ma swoje życie, zainteresowania i światopogląd, czuje i reaguje w indywidualny sposób. Każdy z bohaterów powieści ma swoje podejście do choroby Audrey i na każdego z nich ona inaczej wpływa i rozumie ją w nieco inny sposób. I to jest dużym plusem tej książki, bo pokazuje nam to różne punkty widzenia.

Według mnie autorka wykonała kawal dobrej roboty przy opisaniu tego jak Audrey się czuje i jak ona postrzega świat przez pryzmat swojej choroby. Myślę, że dla czytelnika istotne będą sceny spotkać z terapeutką, gdzie ta tłumaczy jak zachodzi proces powrotu do zdrowia i co można robić, żeby sobie pomóc. Nie jestem pewna jak rozwój tytułowej bohaterki przełożyłby się na rzeczywistość. Tutaj jej postępy zachodzą bardzo szybko, mam wrażenie że nawet trochę za szybko, ale ja też nie jestem lekarzem, nie mam wiedzy, a poza tym może to być też bardzo indywidualna sprawa.

Przyznaję, że jest to jedna z lepszych książek młodzieżowych jakie ostatnio przeczytałam. Porusza ona ważny, aktualny temat, opisuje jak czuje się osoba dotknięta chorobą psychiczną i jak choroba wpływa na życie jej i bliskich jej osób. Ale widzimy też drugą stronę - że choroba to nie wyrok i łzy, że w życiu są także szczęśliwe chwile.

★★★★☆

Moja ocena dla tej pozycji to 3.5/5 gwiazdek. Jest to coś co powinien przeczytać każdy, niezależnie od wieku.

Za możliwość zrecenzowania książki dziękuję wydawnictwu Media Rodzina.

"Hazel wood" Melissa Albert

☁ Zapraszam na recenzję ☁

Autor: Melissa Albert

Tytuł:  Hazel wood (org. The Hazel Wood)

Data wydania:  styczeń 2018 (w Polsce maj 2019)

Liczba stron: 376

Wydawnictwo: Media Rodzina

Gatunek: Fantastyka, YA

Język oryginału: Angielski

Tom serii: #1

"Hazel wood" jest debiutem amerykańskiej autorki, Melissy Albert.

Na chwile obecną, premiera drugiego tomu, "The Night Country", planowana jest na 7 stycznia 2020 roku (za granicą). A jesienią przyszłego roku ma ukazać się tom #2.5 o tytule "Tales from the Hinterland", będący zbiorem opowiadań o Uroczysku.

☁ ☁ ☁

Większość swojego siedemnastoletniego życia Alice spędziła z matką w drodze, uciekając przed prześladującym je pechem. Kiedy w Hazel Wood umiera jej babka Althea Proserpine, żyjąca w osamotnieniu autorka kultowych mrocznych opowieści, prawdziwe pandemonium dopiero się zaczyna.

(Opis fabuły pochodzi z tyłu okładki.)

Całość kręci się wokół "Opowieści z Uroczyska", czyli zbioru opowiadań, napisanych przez babcię głównej bohaterki. Jak dowiadujemy się z "Hazel wood", egzemplarz tego działa jest nie do zdobycia, nie ma go w księgarniach, bibliotekach, nie istnieją wersje cyfrowe. Tylko nieliczni mieli okazję poznać jego treść. Od razu skojarzyło mi się to z sytuacją z  powieściami Juliana Caraxa z "Cienia wiatru" Zafona, a jeśli czytacie mnie dłużej to wiecie, że kocham serię "Cmentarza zapomnianych książek" ponad wszystko.

Jak łatwo wywnioskować z opisu - główną postacią, a zarazem narratorką (występuje narracja pierwszoosobowa), jest siedemnastoletnia Alice Crewe.  Alice całe życie spędziła tylko z matką, przeprowadzając się z miejsca do miejsca, do obcych ludzi, stale przed czymś uciekając, nie miała szansy nawiązać z nikim innym głębszej relacji, dlatego większość wolnego czasu spędzała czytając książki. I śledząc rozwój wydarzeń z perspektywy bohaterki z każdą stroną lubiłam ją coraz mniej. Początkowo myślałam, że to kolejna nastolatka z trudnym dzieciństwem, mająca swoje wady i zalety. Ale po kilku rozdziałach, gdy Alice spotykała kolejnych ludzi, opisując ich ze swoich perspektywy, całkowicie mnie do siebie zraziła. Rozumiem, że jej życiowa sytuacja zmusiła ją do bycia nieufną, ale większość jej reakcji była zdecydowanie przesadzona. Jej stosunek do przybranego ojca, siostry, kolegów ze szkoły czy współpracowników pokazywał jak nieprzyjemną była osobą. Gdy któryś z wymienionych ludzi pojawiał się na horyzoncie, zaczynając rozmowę czy po prostu próbując zrobić coś miłego, Alice od razu zakładała, że mają złe zamiary, oceniała ich (to chyba było najgorsze, gdy bardzo krytycznie oceniała każdą napotkaną osobę), była wobec nich nieuprzejma i odpychająca. A ja w takich chwilach zawsze myślę: gdyby to był slasher to niech ta bohaterka zginie pierwsza, bo mnie wkurza.

Co do drugoplanowych bohaterów jest kilku, o których chciałabym dowiedzieć się więcej. Jak Audrey, czyli przyrodnia siostra Alice, czy Lana, pracownica kawiarni. Obie dziewczyny występują w początkowej części książki. Nie dowiaduje się o nich zbyt wiele, tylko pobieżne informacje, ale to wystarczyło by rozbudzić we mnie ciekawość i chciałabym poznać ich dalsze losy, bo wydaje mi się że potencjał tych postaci nie został wykorzystany i mogłyby odegrać znacznie większą rolę.

No i mamy też Fincha. Bohaterka poznała go w szkole, jest to jedyna znana jej osoba, która czytała książkę jej babci i ma na jej punkcie małą obsesję. Towarzyszy on Alice przez większą część powieści i to on zaznajamia nas z treścią "Opowieści..". Według mnie jest to najlepszy bohater, skradł moje serce, ale również uważam, że jest go zdecydowanie za mało i moglibyśmy poznać go lepiej (co autorka obiecała, że stanie się w drugim tomie).


Treść poszczególnych baśni jest przed czytelnikiem stopniowo odkrywana, w miarę jak staje się ona istotna dla fabuły. Niektóre poznajemy w całości, w przypadku innych dostajemy krótkie streszczenie lub opisy i role bohaterów w nich występujących. Niewrzucanie całych treści baśni między rozdziały powieści było według mnie dobrym zabiegiem, bo o "Opowieściach..." wiemy tyle, ile główna bohaterka, razem z nią dowiadujemy się o kolejnych rzeczach, nie posiadamy więcej informacji niż ona i łatwiej możemy się odnieść do jej przemyśleń, wyciągamy podobne wnioski. Ale dla bardziej ciekawych, jak już wspominałam, jesienią przyszłego roku "Tales from the Hinterland" mają być wydane jako oddzielna książka. 

Jedną z głównych i najbardziej charakterystycznych cech tej książki jest niesamowity język, jakim została ona napisana. Styl jest bardzo baśniowy, już od pierwszych stron czujemy, że nie mamy do czynienia ze zwykła lekturą, a z tajemniczą, klimatyczną opowieścią. Autorce, dzięki licznym porównaniom, barwnemu językowi, udało się stworzyć niezwykłą atmosferę, która towarzyszy nam przez całą książkę i przez co nie można się od niej łatwo oderwać. Jak w przypadku baśni, jesteśmy świadomi istnienia tajemnic opisywanego świata i czujemy potrzebę jak najszybszego ich poznania, jednocześnie mając ku temu obawy. Na pewno dużą zasługę w tym ma tłumaczenie. Widać, że tłumacz (Krzysztof Puławski) postarał się i udało mu się zachować oryginalny klimat powieści. W moim odczuciu jest to opowieść stworzona do tego, aby czytać ją na głos.

Książkę, jak inne młodzieżówki, czyta się szybko i przyjemnie. Krótkie rozdziały (10 stron) sprawiają, że przez lekturę się płynie, co sprawia, że będzie idealna na lato, gdy chcemy odpocząć, jak i wtedy, gdy nie mamy zbyt wiele czasu na dłuższe chwile z książką.

W powieści znajdują się również liczne nawiązania do popkultury - głównie książek, filmów. Nie są one jednak oczywiste i osoby nieznające źródła mogą mieć trudności z ich zrozumieniem lub po prostu ich nie wyłapać.

Przez pierwsze około 200 stron byłam oczarowana, oprócz stosunku głównej bohaterki do innych postaci nie widziałam żadnych wad. Aż doszło do pewnych wydarzeń, które całkowicie zmieniły moje zdanie. W tym miejscu zaczynamy dostawać pierwsze wyjaśnienia i okazuje się, że od tego momentu, aż do końca fabuła zaczyna trochę błądzić. Prawie zapominamy o tym co się działo na początku książki, występujący wtedy bohaterowie i wydarzenia jakie miały miejsce są nieznaczące dla dalszego rozwoju historii. Jest również sporo rzeczy, które nie zostały wyjaśnione, ale biorąc pod uwagę, że zapowiedziano kolejny tom, można na razie przymknąć na to oko. I miejmy nadzieję, że autorka nie zostawi nas bez odpowiedzi.

★★★☆☆

Moja ocena dla tej pozycji to 3/5 gwiazdek. Do 2/3 byłam zachwycona, ale późniejsze wydarzenia lekko ostudziły mój entuzjazm. Natomiast uważam, że przez magiczny klimat i tajemnice, warto jest doczytać tę książkę do końca.

Za możliwość zrecenzowania książki dziękuję wydawnictwu Media Rodzina.